Altijd beschikbaar als ondernemer: kracht of zwakte?
Altijd bereikbaar zijn voelt voor veel ondernemers als een sterke eigenschap. Je staat klaar voor medewerkers, reageert snel op klanten en springt direct bij wanneer zich een probleem voordoet.
Toch schuilt hierin een risico. Juist die voortdurende beschikbaarheid kan een belemmering vormen voor groei. Een organisatie groeit namelijk niet alleen door jouw inzet, maar vooral door de zelfstandigheid van de mensen om je heen.
Waarom voelt altijd beschikbaar zijn zo goed?
Bereikbaar zijn geeft een gevoel van controle. Wanneer je ingrijpt, wordt een probleem opgelost. Wanneer je advies geeft, kunnen anderen weer verder. Jouw beslissingen zorgen voor duidelijkheid en voortgang.
Dat levert direct resultaat op. Je merkt dat jouw bijdrage verschil maakt en dat geeft energie. Je hersenen maken dopamine aan, een stofje dat zorgt voor een prettig gevoel en ervoor kan zorgen dat je steeds opnieuw die rol wilt vervullen.
Daardoor ontstaat al snel de overtuiging dat jouw voortdurende aanwezigheid noodzakelijk is voor het succes van de organisatie.
Hoe creëert voortdurende bereikbaarheid afhankelijkheid?
De werkelijke prijs van altijd beschikbaar zijn is vaak minder zichtbaar.
Niet alleen omdat het tijd kost, maar vooral omdat het afhankelijkheid creëert.
Iedere keer dat je reageert op de prioriteiten van anderen, besteed je minder aandacht aan je eigen prioriteiten. En elke situatie die jij overneemt, vergroot de kans dat mensen ook de volgende keer naar jou kijken voor een oplossing.
Na verloop van tijd ontstaan patronen:
Besluiten worden uitgesteld totdat jij kunt meekijken.
Lastige vraagstukken blijven liggen totdat jij een antwoord geeft.
Medewerkers zoeken eerst jouw goedkeuring voordat ze verdergaan.
Teams nemen minder eigenaarschap over hun eigen resultaten.
Wat begint als behulpzaamheid, kan uiteindelijk leiden tot een organisatie die afhankelijk wordt van de ondernemer.
Is zichtbaarheid hetzelfde als betrokken leiderschap?
Veel ondernemers zoeken bewust de werkvloer op. Ze sluiten aan bij overleggen, volgen projecten op de voet en willen weten wat er speelt.
Dat lijkt betrokken leiderschap, maar heeft ook een keerzijde.
Wanneer je overal aanwezig bent, wordt jouw aanwezigheid de norm. Medewerkers raken eraan gewend dat je meekijkt, meedenkt of bijstuurt. Daardoor valt jouw afwezigheid direct op, zelfs wanneer jouw bijdrage op dat moment niet nodig is.
De organisatie functioneert dan vooral goed omdat jij voortdurend beschikbaar bent.
De vraag is of dat daadwerkelijk bijdraagt aan verdere groei.
Waarom heeft groei ruimte nodig?
Een organisatie die wil groeien, moet ook kunnen functioneren wanneer jij er niet bent.
Niet volledig en zeker niet altijd, maar wel structureel.
Dat betekent dat medewerkers beslissingen moeten kunnen nemen zonder jouw tussenkomst. Teams moeten problemen kunnen oplossen zonder dat jij direct inspringt. En processen moeten blijven draaien wanneer je een paar dagen of zelfs een week afwezig bent.
Zelfstandigheid ontstaat alleen wanneer mensen de ruimte krijgen om keuzes te maken. Ook wanneer die keuzes soms anders zijn dan jij zelf zou maken.
Selectief beschikbaar zijn als ondernemer
Minder beschikbaar zijn voelt voor veel ondernemers ongemakkelijk. Je ziet situaties gebeuren die je anders zou aanpakken. Je merkt fouten op die je eenvoudig kunt voorkomen. En soms hoor je beslissingen waar je zelf een andere voorkeur voor hebt.
Toch is juist dat proces noodzakelijk voor de ontwikkeling van je organisatie. Zolang alles via jou blijft lopen, blijft de organisatie afhankelijk van jou. En afhankelijkheid beperkt groei.
Kies daarom bewust waarvoor je beschikbaar bent. Richt je op de onderwerpen waar jouw ervaring, kennis en leiderschap echt verschil maken. Laat andere verantwoordelijkheden zoveel mogelijk bij de mensen die daarvoor verantwoordelijk zijn.
Dan verandert beschikbaarheid van een gewoonte in een kracht.
Samenvatting
Altijd beschikbaar zijn geeft een gevoel van controle en betrokkenheid.
Continue bereikbaarheid creëert vaak afhankelijkheid binnen teams.
Zichtbaarheid is niet hetzelfde als effectief leiderschap.
Groei vraagt om zelfstandigheid, eigenaarschap en vertrouwen.
Selectieve beschikbaarheid maakt organisaties sterker en minder afhankelijk.
Herken je dat veel beslissingen nog altijd via jou lopen? Dan is het misschien tijd om te onderzoeken waar je echt waarde toevoegt en waar je meer ruimte kunt geven aan je team. De adviseurs van Visser & Visser denken graag mee over leiderschap, organisatieontwikkeling en duurzame groei.
